14:08 EDT Thứ năm, 25/05/2017
Chào mừng bạn đến với Trang tin điện tử Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Hà Tĩnh

 Liên kết website

 Liên Kết

Trang chủ » Cập nhật thông tin » Tin tức

Sản xuất phân hữu cơ vi sinh sử dụng chế phẩm sinh học Hatimic, giải pháp phát triển nông nghiệp hữu cơ tại Hà Tĩnh

Thứ ba - 02/12/2014 03:30
Chế phẩm Hatimic.   Ảnh: Dương Ngân

Chế phẩm Hatimic. Ảnh: Dương Ngân

Sử dụng phân bón hợp lý là cơ sở nâng cao năng suất, chất lượng cây trồng, cải thiện độ phì nhiêu của đất. Tuy nhiên khi nền nông nghiệp đi theo hướng thâm canh, tăng vụ thì nhu cầu sử dụng phân hóa học ngày càng tăng.
Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn năm 2013 Việt Nam sử dụng trên 10,3 triệu tấn phân bón vô cơ các loại, tăng 5% so với năm 2012 và năm 2014 dự báo nhu cầu sử dụng là 11 triệu tấn. Lạm dụng phân hoá học làm cho môi trường đất, nước, thực phẩm có nguy cơ bị ô nhiễm, phân hữu cơ ít nên đất đai ngày càng bạc màu, ảnh hưởng đến năng suất chất lượng nông sản.

            Phân hữu cơ chủ yếu được sử dụng hiện nay là phân chuồng, loại phân này nếu ủ theo phương pháp truyền thống mất thời gian từ 55 - 60 ngày, quá trình ủ gây ra mùi hôi thối khó chịu. Nhiều lúc người dân bón phân tươi, chưa được xử lý các vi sinh vật có hại. Thông qua con đường này đã đưa các các chủng nấm, vi sinh có hại vào đất, gây nên một số bệnh hại cho cây trồng và ảnh hưởng đến sức khỏe người sản xuất, tiêu dùng.

            Trong lúc đó chúng ta đang để lãng phí nguồn tài nguyên quý có thể tái tạo phục vụ sản xuất nông nghiệp, ngoài phế thải chăn nuôi, thì một lượng lớn phế phụ phẩm cây trồng như thân, lá, rễ, vỏ hạt của các loại cây đậu, lạc, ngô, sắn, vừng...trong đó đáng kể nhất là phế thải từ cây lúa đang để lãng phí. Theo thống kê của các nhà khoa học lượng rơm, rạ thu được từ 1ha lúa là 5 đến 7 tấn/năm. Bình quân lượng rơm rạ thu được từ 1ha lúa có: 51,5 kg N;  25,4 kg P2O5; 137,4 kg K2O và các nguyên tố vi lượng. Ở Việt Nam nói chung, Hà Tĩnh nói riêng hiện nay chỉ mới sử dụng khoảng 70% rơm phục vụ mục đích chăn nuôi, trồng nấm và mục đích khác; còn lại gần 100% rạ và 30% rơm chủ yếu đang bị đốt hoặc bỏ. Đốt rơm, rạ gây ra sự mất gần như hoàn toàn N;  25% lượng P; 20% lượng K; 50 -60% lượng S; các nguyên tố vi lượng dễ bị rửa trôi. Ngoài ra còn phát thải khí CO2 gây ảnh hưởng môi trường. Việc lấy rơm rạ khỏi đồng ruộng làm giảm C hữu cơ một cách đáng kể, nếu hàm lượng C ban đầu là 3,56%, sau 10 năm canh tác 2 vụ lúa/năm, hàm lượng C chỉ còn 3,03%, sau 50 năm là 1,59% và sau 100 năm là 0,71%, vì vậy đất đai ngày càng suy giảm độ phì nhiêu. Sau thu hoạch vụ đông, rạ thường để lại tại đồng ruộng trong quá trình phân hủy tạo ra khí H2S gây ngộ độc cho cây trồng, đây cùng là một trong những nguyên nhân của bệnh vàng lá và nghẽn rễ sinh lý trên cây lúa.

          Ngoài ra trong tự nhiên còn một lượng rất lớn các loại cây phân xanh, lá cây rừng bị rụng đặc biệt là ở khu vực rừng gần dân cư chưa được thu gom xử lý, quá trình phân hủy tạo ra các loại khí mê tan...là một trong những nguyên nhân gây nguy cơ gây cháy rừng.  
Một câu hỏi lớn đặt ra cho chúng ta là làm thế nào vừa tăng năng suất cây trồng, và tận dụng được các phế thải, phụ phẩm nông nghiệp, cây phân xanh để tái đầu tư trở lại cho sản xuất. Hiện nay, nhiều nước đã xem việc ứng dụng công nghệ sinh học là chìa khoá để giải quyết vấn đề này.

            Tại Hà Tĩnh, có diện tích cây hàng năm là 155.915 ha, trong đó diện tích trồng lúa là 98.674 ha. Phần lớn rạ sau thu hoạch chủ yếu để lại ruộng, rơm mới chỉ sử dụng khoảng 70%. Tổng lượng phế phụ phẩm trồng trọt tạo ra hàng năm xấp xỉ 630.000 tấn, trong đó mới có khoảng 60 -70% được sử dụng làm thức ăn chăn nuôi, trồng nấm, chất độn chuồng, tủ gốc... Số còn lại đang bị đốt hoặc bỏ gây lãng phí nguồn tài nguyên và ô nhiễm môi trường. Cùng với sự phát triển của ngành chăn nuôi đại gia súc, gia cầm theo hình thức liên doanh liên kết sản xuất, chăn nuôi trang trại, gia trại qui mô lớn phát triển. Hiện toàn tỉnh có 5.311 trang trại và gia trại nuôi gia súc, gia cầm quy mô lớn, chưa kể hình thức nuôi nhỏ lẻ trong nông hộ. Chỉ tính riêng đàn lợn của tỉnh là 415.000 con, chưa kể trâu bò, hươu, gia cầm. Như vậy lượng phân thải ra hàng năm xấp xỉ 1 triệu tấn. Khoảng 70% được sử dụng làm Biogas, thức ăn cho cá, làm phân bón tuy nhiên đa phần chưa sử dụng chế phẩm sinh học giúp phân giải nhanh, hạn chế mùi hôi, hạn chế tổn thất đạm trong quá trình ủ và khử bỏ các loại vi sinh vật có hại, số còn lại đang để lãng phí. Như vậy, nếu hàng năm Hà Tĩnh, tái sử dụng được khoảng 17 -25% lượng phế phụ phẩm nông nghiệp thì sẽ tạo ra được từ 200.000 - 270.000 tấn phân bón hữu cơ vi sinh, giúp tiết kiệm khoảng 150 tỷ tiền mua phân bón/năm.


  Các hộ dân tham gia sản xuất phân hữu cơ vi sinh sử dụng chế phẩm sinh học Hatimic.

       Xuất phát từ thực tiễn đó, năm 2009 được sự hỗ trợ của Bộ Khoa học và Công nghệ, Trung tâm Ứng dụng Tiến bộ Khoa học Công nghệ đã đầu tư hệ thống phòng LAP với trang thiết bị sản xuất chế phẩm qui mô 10 tấn/năm và tiếp nhận hoàn thiện công nghệ sản xuất chế phẩm Hatimic xử lý phế phẩm nông nghiệp, than bùn, các loại cây xanh làm phân bón hữu cơ vi sinh.

     Chế phẩm Hatimic là tập hợp các vi sinh vật hữu ích phân giải nhanh các chất hữu cơ làm phân bón, hạn chế mùi hôi từ đống ủ. Kết quả thử nghiệm và áp dụng vào sản xuất tại Hà Tĩnh từ năm 2009 đến nay cho thấy thời gian ủ phân từ 25 - 30 ngày giảm 30 ngày so với phương pháp truyền thống, chất lượng phân ủ đảm bảo yêu cầu. Hạn chế được mùi hôi thối từ đống ủ. Phương pháp ủ phân đơn giản, người dân có thể làm trực tiếp trong vườn hộ, tại khu vực chăn nuôi hoặc có thể ủ phân ngay tại chân ruộng để giảm bớt công vận chuyển.

Sản phẩm phân hữu cơ vi sinh sản xuất từ chế phẩm Hatimic đã được sử dụng để bón cho lúa, lạc, các loại rau màu cho kết quả tốt, đặc biệt như mô hình trồng lạc thâm canh tại một số xã thuộc huyện Hương Sơn; mô hình trồng lúa tại một số xã thuộc huyện Thạch Hà, Can Lộc, Đức Thọ, Cẩm Xuyên. Kết quả cho thấy sử dụng phân hữu cơ vi sinh giúp có thể thay thế được toàn bộ phân chuồng theo quy trình, tiết kiệm được từ 15 - 20% phân hóa học mà vẫn đạt được năng suất tương đương hoặc cao hơn từ 5-10% so với đối chứng. Đặc biệt việc ứng dụng chế phẩm sản xuất phân bón cho mô hình trồng rau an toàn tại xã Tượng Sơn huyện Thạch Hà từ năm 2011 - 2014 đã góp phần xây dựng nên thương hiệu rau an toàn Tượng Sơn, kết quả đạt năng suất cao hơn 10 - 15%, tiết kiệm được phân hóa học và hạn chế được bệnh héo gốc, thối cổ rễ trên rau ở giai đoạn đầu; Hiện nay Tổng Công ty Khoáng sản Thương mại Hà Tĩnh cũng đã sử dụng chế phẩm Hatimic để sản xuất phân bón trồng rau củ quả trên cát và sản xuất phân bón từ phế thải của các trang trại chăn nuôi, than bùn, bèo... làm phân bón tại Nhà máy phân hữu cơ vi sinh Hồng Lĩnh. Kết quả sản xuất thử nghiệm được Hội đồng khoa học Công nghệ cấp tỉnh và cấp Nhà nước thẩm định nghiệm thu.

Bảng 1: Tổng hợp kết quả ứng dụng chế phẩm Hatimic sản xuất phân bón tại Hà Tĩnh
 (từ tháng 10/2009 - tháng10/2014)
 Thời gian
(năm)
Lượng chế phẩm sử  dụng (tấn) Lượng phân hữu cơ vi sinh  tạo ra (tấn) Địa điểm ứng dụng Ghi chú
2009 0.3 900 Thạch Long; Thạch Đài, Thạch Văn, Cẩm Bình Quá trình thử nghiệm, xây dựng mô hình điểm để khẳng định hiệu quả chế phẩm
2010
 
0.5 1.500 Một số xã thuộc huyện Thạch Hà, Cẩm Xuyên, Hồng Lĩnh, Đức Thọ, Hương Sơn, Can Lộc
2011 1 3.500
2012 1,5 4.500 50 xã thuộc dự án IMPP; và một số địa phương  thông qua Chương trình    dạy nghề Một số hộ dân đã tự mua chế phẩm để sản xuất phân bón
2013 1,5 4.500 Tại một số xã thuộc 12 huyện thị trong tỉnh; và sản xuất phân bón tại nhà máy phân hữu cơ vi sinh Hồng Lĩnh của Tổng Công ty KSTM Hà Tĩnh Một số xã NTM, khu dân cư mẩu và các hộ dân mua chế phẩm để phục vụ sản xuất
2014 2,1 7.200
Mặc dù đã đạt được một kết quả khả quan, lợi ích rõ ràng và nhu cầu sử dụng chế phẩm tại Hà Tĩnh là rất lớn, tuy nhiên trong quá trình ứng dụng chế phẩm vẫn còn một số khó khăn như sau:
            - Hiểu biết về khoa học kỹ thuật của người dân còn hạn chế. 
            - Sử dụng phân ủ hữu cơ vi sinh có tác dụng chậm hơn và tốn công hơn so với bón phân vô cơ, do vậy người dân còn e ngại, chưa tích cực ứng dụng.   
            - Đây là một ứng dụng công nghệ mới đối với các hộ nông dân đòi hỏi công tác tuyên truyền, cung cấp thông tin và chuyển giao các tiến bộ khoa học kỹ thuật phải thực hiện một cách tích cực, đồng bộ, trong khi công tác này còn hạn chế;

          Xác định đây là khâu đột phá hết sức cần thiết nhằm hướng đến nền nông nghiệp an toàn, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã phê duyệt Đề án  "Ứng dụng công nghệ sinh học sản xuất phân hữu cơ vi sinh giai đoạn 2014-2016, định hướng đến năm 2020" theo Quyết định số 1175/QĐ-UBND ngày 29/4/2014. Theo đó hỗ trợ 70% chi phí mua chế phẩm Hatimic trong 2 năm đầu và 50% trong 3 năm tiếp theo. Nhằm khuyến khích và hỗ trợ người sản xuất hạn chế phân hóa học, hạn chế ô nhiễm môi trường từ các loại phế thải nông nghiệp, góp phần tạo sản phẩm nông sản đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường, nhất là trong bối cảnh đất nước ta đang thời kỳ hội nhập WTO.

Tác giả bài viết: Dương Thị Ngân - Trung tâm UDTBKHCN, Sở KH&CN hà Tĩnh

Tổng số điểm của bài viết là: 6 trong 2 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

 VIDEO CLIP

 BẢN ĐỒ HÀ TĨNH

 Thư viện hình ảnh

  • Thường trực Tỉnh ủy làm việc với LHH Việt Nam

 Hỗ trợ trực tuyến

Liên Hiệp Hội

Name: Thái Sơn

 Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 27


Hôm nayHôm nay : 561

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 20174

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 1064952